Türkü sözlü bir biçimdir. Çalgıyla çalındığında söz duyulmaz ama ezginin biçimini hâlâ o belirler.
Sözü bilmeyen kursiyer notaları çalar, cümleyi çalmaz.
Nefes Nerede Alınır
Bir türkü söylendiğinde icracı cümle sonlarında nefes alır. Ezgideki duruşlar bu nefeslerin yerinden doğmuştur.
Çalgıyla çalarken nefes almak gerekmez, bu yüzden kursiyer duruşları atlar ve cümleler birbirine yapışır. Ezgi teknik olarak doğrudur ama anlatımı kaybolmuştur.
Metin bilindiğinde duruşlar kendiliğinden yerine oturur.
Vurgu Sözden Gelir
Türküdeki bazı sesler diğerlerinden daha belirgin çalınır. Bu vurgular rastgele değildir; sözdeki hecelerin ağırlığını izler.
Metin okunduğunda hangi hecenin ağır bastığı görülür. Aynı yer çalgıda da vurgulanır ve ezgi konuşmaya benzer.
Tekrarların Anlamı
Türkülerde nakarat ve tekrar yaygındır. Metin okunduğunda hangi tekrarın aynı, hangisinin farklı bir dörtlükle geldiği görülür.
Bu, parçanın yapısını ezberlemeyi kolaylaştırır. Kursiyer kaçıncı bölümde olduğunu sözden izler.
Hikâye
Çoğu türkünün arkasında bir olay ya da bir yakarış vardır. Bu bilgi süs değildir; ezginin neden o gerilimi taşıdığını açıklar.
Ağıt niteliğindeki bir ezgiyi neşeli bir tezene düzeniyle çalmak, teknik bir hata değil ama anlatım hatasıdır.
Nasıl Çalışılır
Yeni bir türküye başlanırken metin bir kez sesli okunur, ardından ezgi mırıldanılır. Çalgı bundan sonra devreye girer.
Derslerimizde her yeni türküde sözü ve yöresini birlikte okur, çalışmayı ondan sonra başlatırız.