Yeni başlayan kursiyer ağır zeybeği kolay bir başlangıç sanır. Sesler seyrektir, acele yoktur.
Birkaç deneme sonrasında sorun ortaya çıkar: ezgi doğru çalınır ama ölçü tutmaz.
Boşluk Sayılır
Hızlı bir ezgide sesler birbirini kovalar ve tempo kendiliğinden taşınır. Ağır usulde ise sesler arasında uzun boşluklar vardır.
O boşluk sayılmazsa kısalır. Kursiyer farkında olmadan bir sonraki sese erken girer ve ölçü kayar. Ağır zeybeğin zorluğu buradadır: çalınmayan kısmı da çalmak gerekir.
Dokuz Zamanlı Yapı
Zeybek dağarının büyük bölümü dokuz zamanlı usullere oturur. Bu sayı eşit parçalara bölünmez; içinde ikili ve üçlü öbekler birlikte bulunur.
Öbeklerin yeri yöreye ve ezgiye göre değişir. Bu yüzden zeybek çalışmasında önce usul öbekleri ayrı ayrı vurulur, ezgi sonra eklenir.
Tezene ve Ağırlık
Ağır zeybekte her vuruş eşit ağırlıkta değildir. Öbeklerin ilk vuruşu belirgin, aradakiler hafiftir.
Bütün vuruşlar aynı güçle yapıldığında ezgi düz duyulur ve zeybek karakterini yitirir. Bu ağırlık dağılımı notaya tam yazılmaz; dinleyerek öğrenilir.
Nereden Başlanır
Çalışma metronomla değil, usulün elle vurulmasıyla açılır. Kursiyer önce dokuzu kendi eliyle sayabilmeli, sonra çalgıya geçmelidir.
Derslerimizde zeybek çalışmasını usul vuruşuyla başlatır, ezgiyi ölçü oturduktan sonra ekleriz.