Şelpe, bağlamanın tezene kullanılmadan, parmaklarla çalındığı tekniktir. Kursiyer çoğu zaman bunu tezeneden kurtulmanın bir yolu sanır; oysa daha fazla iş ister.
Ses Neden Değişir
Tezene tele sert bir gereçle vurur ve belirgin bir başlangıç sesi üretir. Parmak ise tele etle temas eder; sesin başlangıcı yumuşar, tını yuvarlaklaşır.
Bu fark yalnızca renk farkı değildir. Şelpede gürlük aralığı daralır, bu yüzden anlatım vurgudan çok ritmik doku üzerinden kurulur.
Elin İşi
Tezenede tek bir hareket vardır: aşağı ve yukarı. Şelpede her parmağın ayrı bir görevi olur; bir parmak ezgiyi taşırken bir diğeri tele vurur, üçüncüsü kapağa vurarak ritmi verir.
Bu yüzden şelpe sağ eli bağımsız çalışmaya zorlar. Tezenede birlikte hareket eden parmaklar burada ayrışmak zorundadır ve bu ayrışma zaman ister.
Ne Zaman Başlanır
Şelpe genellikle tezene düzeni oturduktan sonra açılır. Nedeni teknik değil pratiktir: dağarın büyük bölümü tezeneyle çalınır ve kursiyerin önce bu dağara erişmesi beklenir.
Yine de bazı yörelerin dağarı doğrudan şelpe ister. Kursiyerin hedefi bu yöreyse sıra değiştirilir ve şelpe baştan çalışılır.
Tırnak
Şelpede tırnak uzunluğu belirleyicidir. Uzun tırnak tele tezene gibi vurur ve tekniğin kendi tınısını bozar; tırnaklar kısa tutulur.
Derslerimizde şelpeyi ayrı bir teknik olarak ele alır, tezene çalışmasının yerine değil yanına koyarız.