Sabit perdeli bir çalgıdan gelen kursiyer için ilk şaşırtıcı ayrıntı budur: bağlamanın perdeleri klavyeye misina ile düğümlenir ve elle kaydırılabilir.
Bu, çalgıyı gitardan ayıran temel özelliktir ve Anadolu ezgilerinin kendi aralıklarını korumasını sağlar.
Neden Oynatılabilir
Batı düzeninde bir oktav on iki eşit yarım sese bölünür. Anadolu ezgilerinin kullandığı bazı sesler bu bölünmenin arasına düşer.
Bağlamada bir oktav içinde on yediden fazla perde bulunmasının nedeni budur. Bu perdelerin bir kısmı, çalınan dağara göre yeri değiştirilerek kullanılır.
Perde Kaydığında
Perde kendiliğinden kayıyorsa nedeni çoğu zaman gevşemiş bir düğümdür. Misina zamanla esner; nem ve sıcaklık değişimi bu esnemeyi hızlandırır.
Kayan perde elle geri itilir ama tek başına yeterli değildir. Düğüm gevşekse perde bir sonraki çalışmada yeniden kayar. Bu durumda düğüm yeniden atılır.
Perdenin doğru yerini kulak belirler. Boş tel çalınır, ardından oktav perdesine basılır; iki ses arasında titreşim duyuluyorsa perde yerinde değildir.
Bakım
Misina kuru havada kırılganlaşır. Çalgının kalorifer ya da doğrudan güneş yanında bırakılmaması, perdelerin ömrünü belirgin biçimde uzatır.
Perdeler yılda bir gözden geçirilir. Aşınmış misina ince bir yerinden kopar ve bu çoğu zaman çalışmanın ortasında olur; yedek misina bulundurmak bu yüzden pratiktir.
Derslerimizde perde ayarını kursiyere gösterir, çalgısının bakımını kendi yapabilecek duruma gelmesini bekleriz.